خانه / نقد فیلم / روسی (۱۳۹۶)

روسی (۱۳۹۶)

روسی (۱۳۹۶) (۱)

امتیاز فیلم «روسی»: *+ (یک و نیم از پنج)

نویسنده و کارگردان: امیرحسین ثقفی
تهیه‌کننده: علی‌اکبر ثقفی

ژانر: عاشقانه / تراژدی
محصول: ایران
مدت: ۹۰ دقیقه

“توجه فرمایید،‌ با خواندن این مطلب، ممکن است داستان فیلم لو برود.”

یک یادداشت

امیرحسین ثقفی فضاسازی را بلد است، خیلی خوب اوج و فرود را در فیلم رعایت می‌کند، بزنگاه‌ها را می‌شناسد و می‌داند چه وقت از موسیقی بهره ببرد و چه وقت از سکوت؛ ولی در روسی نمی‌تواند از بازیگرانش بازی بگیرد و این‌بار در کارگردانی کمیتش بدجوری لنگ است.

روسی
روسی

بازی بازیگران در روسی، شبیه به ادا درآوردن است، مبالغه‌آمیز و تصنعی. بازیگران همه بدون دلیل مشخص از هم‌دیگر شاکی هستند و طلب‌کار. لرزش‌های ناتمام بدن و صورت کاراکترها، عصبیتِ نامعقول‌شان و چشم‌هایی که دارد از حدقه می‌زند بیرون نه بر تعلیق می‌افزاید و نه کمکی به فرم فیلم می‌کند، بلکه فقط دافعه ایجاد کرده و اندک جذابیت را هم از فیلم می‌گیرد. بازیگران – احتمالن به درخواست کارگردان – خشن و خش‌دار صحبت می‌کنند که این طرز بیان موجب شده حداقل در نیمی از فیلم، دیالوگ‌ها نامفهوم باشند و بیننده وادار شود به حدس زدن؛ درست مثل این‌که باید روابط را هم حدس بزند و تا آخر فیلم هم نفهمد کی به کی بود.

تکلیف قصه معلوم نیست، اجتماعی‌ست؟ عاشقانه‌ست؟ دزد و پلیسی‌ست؟ جنایت‌کارانه‌ست یا که خانوادگی‌ست؟ از قتل و تجاوز در داستان وجود دارد تا مردن فرزند و خیانت و طلاق و حضانت و منطق و عرفان و ظن که یوسف (میلاد کی‌مرام) می‌خواهد به برادرزاده‌اش سونیا آموزش دهد. خب، با یک دست نمی‌شود این همه هندوانه را یک‌جا را برداشت و اصلن چه اصراری‌ست که یک نفر حتمن هم فیلم‌نامه را بنویسد و هر درد و مشکلی از جامعه را در آن بگنجاند و هم آن را کارگردانی کند؟

فیلم در میانه می‌ماند و کم‌کم از آن فضاسازی خوب اولیه‌اش فاصله می‌گیرد و به‌ جایی می‌رسد که قصه نه فضای تاریک دارد و نه درام جا و فضایی برای نفس کشیدن و رشد، و مانند این است که بیننده به همراه بازیگران در یک لوپ گیر افتاده: «دعوا، داد، سکوت، خانه‌های ویران، جنگل»؛ و این در حالی‌ست که گذشته مدام نبش قبر می‌شود؛ اما با دیالوگ‌های نامفهوم و روابط نامعلوم کاراکترها در بستر داستانی که معلق مانده و ما هم حدس می‌زنیم به دلیل علاقه‌ی امیرحسین ثقفی به ناکامی کاراکترها در آثارش، این‌بار نیز سرنوشت آن‌ها جز ختمِ به تراژدی نخواهد بود.

شاید قرار بوده با شنیدن نام فیلم و سپس دیدن بازیگران که موهای بور و پوستِ سفید و چشمانِ روشن دارند فکر کنیم روسی، در روسیه یا کشوری مثل اوکراین و.. رخ می‌دهد، در حقیقت به نظر می‌سد با این گریم و نام فیلم، قرار بوده بیننده گول بخورد و خیال کند که با یک جماعت روس طرف است که زندگی با آن‌ها نساخته و خانواده‌های‌شان متلاشی شده. چرا؟! این موی بور و چشم روشن چه دردی را قرار است از این فیلم دوا کند؟ چه نکته‌ی مهمی در آن نهفته است؟ توانایی گریمورهای ایرانی در رنگ کردن موی بازیگران و پودر زدن به صورت آن‌ها؟!

استنباط نگارنده این است که امیرحسین ثقفی خود واقف بوده که روسی کشش و جذبه‌ی کافی را ندارد، پس خواسته با کمک گریم، ترفندی اندیشیده، حداقل مخاطب را تا مدتی گیجِ مکان و ملیت بازیگرانش کند تا که وقتش برسد و آن‌ها متوجه داستان زنِ روسی در گذشته‌ی پدر توماج (امیر آقایی) با بازی محمود نظرعلیان شوند و در اواخر فیلم علت این نام‌گذاری برای‌شان آشکار گردد. این ترفند مانند اصل داستان که به هر مسئله‌ای یک ناخنک زده می‌ماند و دلیلی ندارد جز چنگ زدن کارگردان به هر ریسمانی بلکه کارگر افتد و فیلمش نجات پیدا کند، غافل از این‌که روسی در خودش گم شده و اسیر چندپاره‌گی و عدم انسجام گشته.

پی‌‌نوشت:

۱) برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد فیلم «روسی» اینجا کلیک کنید.

این را نیز ببینید

شش زیرزمینی

شش زیرزمینی (۲۰۱۹)

شش زیرزمینی (۲۰۱۹) (۱) Six Underground (2019) امتیاز فیلم «شش زیرزمینی» از پنج ستاره:  * …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *